Edgar Allan Poe - Wybór opowiadań




Edgar Allan Poe, znakomity amerykański pisarz, krytyk literacki i poeta, urodził się 19 stycznia 1809r. w Bostonie, w biednej rodzinie aktorskiej. Od samego początku chłopca prześladował pech, bowiem w niedługim czasie po jego narodzinach odszedł ojciec David, a następnie, w grudniu 1811r, zmarła jego matka, Elizabeth Arnold Poe. Osierocone dzieci państwa Poe trafiły do rodzin zastępczych w Richmond. Młodsza siostra Edgara, Rosalie zamieszkała u państwa MacKenzie, natomiast malutkim Edgarem zaopiekowało się bezdzietne małżeństwo, John i Frances Allanowie. Poe miał jeszcze starszego brata o imieniu Henry, który jednak już za życia rodziców został oddany pod opiekę dziadków w Baltimore.

W Bostonie ukazał się pierwszy tomik wierszy E. A. Poe Tamerlane and Other Poems (1827r.). Szczupłe wydawnictwo nie spotkało się z zainteresowaniem na jakie liczył młody poeta jednak pozwoliło mu na poprawienie swego wizerunku w oczach przybranych rodziców. Poe opublikował kolejne zbiory poezji: w 1829r. jako nowe, rozszerzone wydanie ukazało się Al Aaraaf, Tamerlane and Minor Poems a niedługo później Poems(1831). Jednak wydawnictwa te również nie przyniosły mu oczekiwanego powodzenia. Jednocześnie próbował swoich sił także w prozie. Właśnie tu, podczas pobytu u ciotki w Baltimore, Edgar zaczął tworzyć swoje pierwsze opowiadania. Brał udział w konkursach literackich, początkowo bez większych sukcesów. Przez dwa lata Poe bezskutecznie próbował na nowo uporządkować sobie życie. Walczył z nałogami i chorobą (depresja). Nadal próbował swoich sił jako poeta i pisarz, ale nigdy już nie było mu dane wzbudzić większego zainteresowania ze strony czytelników. W 1848r. udało mu się jeszcze opublikować poemat prozą Eureka, oparty na lekturze kosmogonii jednak spotkał się on z mieszanymi uczuciami krytyków i nikłym zainteresowaniem. Jego kariera załamała się. Późniejsze utwory nie były już publikowane ani czytane.

Po śmierci żony Edgar Allan Poe spotykał się jeszcze z kilkoma kobietami. Zamierzał wstąpić w kolejny związek małżeński z Elmirą Shelton, przyjaciółką z lat młodzieńczych. Tajemnicza śmierć pisarza udaremniła jednak ten zamiar. Przed śmiercią Poe kilkakrotnie odwiedzał jeszcze rodzinne strony. W niewyjaśnionych okolicznościach znaleziono go nieprzytomnego na ulicy w Baltimore. Najprawdopodobniej był w drodze do Nowego Yorku. Poe trafił do szpitala, gdzie leżał przez kilka dni. Lekarze nie potrafili postawić jednoznacznej diagnozy. Nie odzyskawszy świadomości Poe zmarł w niedzielę, 7 października 1849r. W chwili śmierci miał 40 lat. Pochowano go na cmentarzu Westminster Presbyterian Church w Baltimore, Maryland. Takim tragicznym epilogiem zakończyła się równie tragiczna egzystencja genialnego pisarza i poety - nieszczęśliwego wskutek choroby (nałóg alkoholizmu, narkomania), niedostatku, nadmiernej wrażliwości i porywczego temperamentu, co w niemałym stopniu utrudniało mu walkę o byt. Przyczyny śmierci Edgara Allana Poe do dziś pozostają niewyjaśnione, co przez szereg lat przyczyniło się do stworzenia wielu najróżniejszych teorii i domysłów.
 
Gdy już została Wam przybliżona sylwetkę pisarza (z pomocą Wikipedii) mogę zabrać się za książkę :)
Miałam już okazję spotkać się z książkami i filmami, na podstawie opowiadań Pana Poe'go, ale nie miałam możliwości przeczytania ich wszystkich (czy raczej części) w całości. Tak się złożyło, że znalazłam tę właśnie książkę w księgarni :) W wyborze opowiadań można znaleźć te oto opowiadania:
*Berenika                                  *Morella
*Ligeja                                      *Zagłada Domu Usherów
*Schadzka                                 *Rękopis znaleziony w butelce
*William Wilson                       *Człowiek tłumu
*Owalny portret                        *Duch przekory
*Serce oskarżycielem               *Czarny kot
*Beczka amontillado                *Studnia i wahadło
*Maska Czerwonego Moru      *Wyspa Wróżki Fay
*Cień - przypowieść                 *Prawdziwy opis przypadku M. Valdemara
*Przedwczesny pogrzeb           *Podłużna skrzynia
*W bezdni malsrom                 *Opowieść z wyprawy na Góry Strzępiaste
*Skradziony list                       *Zabójstwa przy rue Morgue  
*Mesmeryczne objawienie      *Rozmowa Monosa i Uny
*Dialog Eirosa i Charmiona    *Potęga słowa
*Artysta Pejzażu                      *oraz dodatek Sławomira Studniarza - E. A. Poe - mroczny romantyk

Co mogę powiedzieć na temat stylu pisarza? Ma on bardzo zawiły i trudny sposób pisania, mnóstwo metafor, poetyckich zwrotów, brak dosłowności, długo by wymieniać. Żeby przeczytać dokładnie opowiadania, należy złapać rytm, nie można tak po prostu przelecieć kartki wzrokiem, jak w zwykłej książce. Poe bardzo często w swoich dziełach mówi o śmierci, chorobach, szaleństwie, smutku itp., co prawdopodobnie, jeśli nie na pewno, spowodowane było cierpieniem w jego życiu, związanym z między innymi stracie bliskich. Jego opowiadania mówią wiele o ciemnej stronie ludzkiej natury. Poe udowadnia, że największym potworem, jaki stąpa po ziemi jest człowiek.

Jakie opowiadania podobały mi się najbardziej? Myślę, że Morella, Owalny portret, Serce oskarżycielem oraz Przedwczesny pogrzeb, trudno mi określić dlaczego. Urzekły mnie swoją prawdziwością. Zdarzały się jednak takie, które w ogóle do mnie nie docierały, bądź męczyłam się z nimi tak bardzo, że musiałam je pominąć.

Komu polecam Poe'go? Najbardziej tym, którzy lubią dzieła pisarzy romantycznych, którzy niczego się nie boją ( ;) ),mający cierpliwość i lubiący się delektować kwiecistym i zawiłym stylem pisarza. Poe świetnie sprawdzi się też dla miłośnika powieści grozy i typowo "mrocznych" osobników. Czytelnicy, którzy nie mają tej cierpliwości i wolą raczej lekkie, niezobowiązujące lektury, radzę omijać Poe'go szerokim łukiem. Poważnie. Mnie opowiadania te przypadły do gust :)
                                                               

25 komentarzy:

  1. Już od dawna mam na tę książkę ogromną ochotę :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Oh już od dawna bardzo chcę przeczytać!

    OdpowiedzUsuń
  3. Uwielbiam Poego, mam słabość do niego samego i kocham jego prozę (tudzież poezję)! Polecam również jego biografię autorstwa Alicii Misrahi, jest znakomita!
    Pozdrawiam serdecznie:)

    OdpowiedzUsuń
  4. coś nie mogę się przekonać do zbiorów opowiadań...

    OdpowiedzUsuń
  5. Oj chętnie bym wróciła do jego opowiadań :)

    OdpowiedzUsuń
  6. Hmm, zdecydowałaś się Poego zrecenzować, podziwiam za odwagę. Ja bym się nie podjęła - może dlatego, że jego dzieła mają drugie dno i jednak wymagają głębszej analizy, której nikt by ostatecznie na blogu nie przeczytał ;)

    OdpowiedzUsuń
  7. Hm, być może się skuszę, ale to raczej nie dla mnie. Poczekamy i zobaczymy. ;)

    Pozdrawiam! ;)

    OdpowiedzUsuń
  8. Zapraszam do udziału w losowaniu książki: "Sinobrody" - Jadwiga Courths-Mahler, które odbywa się na moim blogu.

    OdpowiedzUsuń
  9. Ten sam zbiór opowiadań leży już od jakiegoś czasu na mojej półce i być może nie tą letnią porą, ale koło jesieni pewnie w końcu po niego sięgnę :)

    OdpowiedzUsuń
  10. Po przeczytaniu Nevermore bardzo chcę przeczytać coś z dzieł Poego

    OdpowiedzUsuń
  11. Wstyd przyznać, ale nie czytałam nic Poego. Mam ochotę nadrobić zaległości, ale ten kwiecisty styl... no nie wiem czy dam radę przebrnąć.

    OdpowiedzUsuń
  12. Wydaje mi się, że ten poeta/pisarz stał się sławny po wydaniu książki ,Nevermore: Kruk". Co prawda jej nie przeczytałam, ale na ten zbiór opowiadań mam ochotę. Może nie teraz, ale kiedyś w przyszłości:)

    OdpowiedzUsuń
  13. O tym autorze słyszałam już niejednokrotnie i mam w planach lekturę jego opowiadań ;)

    OdpowiedzUsuń
  14. Klasyka w jak najlepszym wydaniu :)

    OdpowiedzUsuń
  15. mam w planach. Muszę w końcu się zabrać

    OdpowiedzUsuń
  16. Podejrzewam, że będzie to dla mnie wyzwaniem, jednak bardzo chętnie po nią sięgnę!
    PS. Masz literówkę w tytule.

    OdpowiedzUsuń
  17. Nadmiar metafor trochę mnie denerwuje, ale może tym razem dałabym radę to przełknąć ;)

    OdpowiedzUsuń
  18. Ależ mi ochoty narobiłaś!

    OdpowiedzUsuń
  19. Ostatnio często napotykam się na tego pisarza na różnych blogach. Aż jestem ciekawa jego twórczości.

    OdpowiedzUsuń
  20. Czytałam, choć jakieś starsze wydanie i nie wiem, czy zawierało wszystkie opowiadania z Twojego;) W każdym razie podobało mi się. Inny styl, inny klimat niż to, do czego przyzwyczaili nas współcześni twórcy horrorów. W każdym razie - taki mrok. Jeżeli ktoś lubi...

    OdpowiedzUsuń
  21. Nigdy nie słyszałam o owym autorze, jednak nie zbyt jestem przekonana, czy chcę się zapoznać z jego twórczością. Nie wiem czy spodobałby mi się ten trudny, pełen metafor, styl.

    OdpowiedzUsuń
  22. O autorze słyszałam, jednak nie miałam okazji zabrać się za cokolwiek podpisanego jego nazwiskiem.
    Może zacznę akurat od tych opowiadań. :)

    Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń